×
SME نیوز

پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران (SME نیوز)


صفحه اصلي
درباره ما
خانه
همه عناوين
اخبار ملي
اخبار استاني
تماس با ما
چند رسانه‌ای
 


نسخه چاپي      ارسال به ديگران

بی‌ثباتی نرخ ارز؛ پاندمی‌ ویرانگر تولید

سومبات هاکوپیان

صحبت کردن در مورد بهای ارز شبیه حرکت در فضایی معلق می‌ماند که انسان برای ترسیم جغرافیای حضورش بیشتر از هر چیز به دنبال نقطه اتکاء می‌گردد تا روی آن بایستد و با ثباتی که به‌دست آورده است، تصاویر مربوط به محیط پیرامونش را ارائه دهد. شما تغییر و تحولات نرخ ارز، فرازها و فرودهایش در همین چند روز گذشته را بررسی کنید، آن‌ وقت شاید بهتر بتوان این تعلیق و بی‌ثباتی حاکم بر فضای اقتصادی را ترسیم کرد. به هر حال سناریوی ارز و بهای آن به‌ نظر نگارنده نقطه عطف نمایش حضور در تعلیق یا تحرک در فضای بدون ثبات است، چون دشوار می‌توان از سیاست‌هایی سخن گفت (یا آن‌ها را واکاوی کرد) که محدوده تغییر و تحولات بهای ارز را تعیین می‌کنند. آن‌وقت در چنین شرایطی، هر از گاهی نیز شنیده می‌شود که افزایش بهای ارز به سود تولید کنندگان یا صادر کنندگان است و آن‌ها می‌توانند با اتکاء به رشد نرخ ارز، شرایط بهینه‌تری را تجربه کنند. بی‌تردید در فضای تعلیق و در تحلیل داده‌های اقتصادی، خطای راهبردی به وفور اتفاق می‌افتد، اما تکیه بر این باور که می‌توان در هنگامه رشد بهای ارز به افزایش راهگشای نرخ صادرات نیز دل بست، خطای فاحش راهبردی است که حتماً اقتصاد را با دست‌انداز‌های زیادی همراه می‌کند.

مگر می‌شود وقتی به بازارهای خارجی دسترسی وجود ندارد، از جهش صادراتی نیز سخن گفت؟ در هر اقتصادی، نرخ ارز یک محیط بیرونی را در مقابل خود دارد و در یک محیط درونی نیز در فعل و انفعالات اقتصادی نقش تعیین‌ کننده‌ای ایفا می‌کند. جریان ارز در ایران بیشتر کارکردی درونی دارد، چون نقشی در بهینه‌ سازی فضای بیرونی اقتصاد ندارد و نمی‌تواند به‌خاطر همان تعلیق و بی‌ثباتی حتی به شکل‌گیری اندیشه‌ای سازنده برای دستیابی به دنیای بیرون کمک کند.

گفته می‌شود که افزایش بهای ارز برای صادرات مفید است؛ اما دیده نمی‌شود بازارهای جهانی آن‌طور که باید رو به اقتصاد ایران دریچه‌ای ندارند تا بتوان از صادرات شادمان شد. نقطه تلخ، اما واقعی ماجرا این‌جاست که تولید کننده نیز دوری از صادرات را یک تصمیم عقلایی می‌داند، چون از بی‌ثباتی واهمه دارد و هر لحظه در این تصور غوطه می‌زند که از سوی این آشفتگی اقتصادی شکار می‌شود و موجودیت خود را از دست می‌دهد. عین این ماجرا در صنعت پوشاک رخ داده است. ما در دهه ۷۰ تولید کنندگانی داشتیم که پوشاک تولیدی خود را به بازارهای اروپایی صادر می‌کردند، اما به‌راحتی مقهور بازی ارزی شدند که ریسمان آن در اختیار سیاستگذاران اقتصادی بود. اکنون نیز همان واهمه با همان هیبت در مقابل ما ایستاده است.


آیا صادر کننده می‌تواند مطمئن باشد آن سیاستی که امروز افزایش بهای ارز را مفید به حال صنعت تشخیص داده است، فردا مسیر بازگشت قیمت‌ها را آن‌هم به‌صورت ضربتی فراهم نمی‌کند؟ صادرات نیاز به مشوق دارد، اما امروز هزینه تعلیق اقتصادی را پرداخت می‌کند. نرخ ارز درست در این معرکه ایستاده است. چون تحرک آن از فرامین اقتصادی و تحولات اصیل اقتصادی تبعیت نمی‌کند، برای همین بی‌ثباتی به تصویری مانا برای اقتصاد ایران تبدیل شده است. بسیاری از صنعتگران ما بهترین توانایی را برای حضور در بازارهای خارجی دارند. مثالش همین صنعت پوشاک است که تولید کنندگان آن با پیشینه تاریخی خود، از بهترین توانمندی‌ها برای حضور در بازارهای خارجی بهره‌مند هستند، اما یا سال‌ها تاوان حضور قاچاق در بازارهای کشور را پس داده‌اند یا اسیر سیاست‌هایی بوده‌اند که صنعت پوشاک را به حاشیه رانده است.

امروز نیز که شهروندان و سیاستگذاران دانسته‌اند صنعت پوشاک می‌تواند برای هر کشوری، صنعتی توسعه‌ ساز باشد، باز هم تولید کنندگان پوشاک گرفتار سرمایه در گردش، تأمین مواد اولیه، بی‌ثباتی نرخ ارز (برای ارائه داده‌های خود به بازارهای جهانی) و دردسرهای الوان دیگری هستند که رهایی از آن‌ها نیاز به جهدی طاقت‌ فرسا دارد.

من با قاطعیت می‌گویم که اگر از صنعت پوشاک حمایت می‌شد، علاوه بر آن‌که می‌توانست لکوموتیو صنعت نساجی باشد، یک گردش سرمایه ۲۰ میلیارد دلاری نیز برای اقتصاد ایران به ارمغان می‌آورد و به‌سادگی مسیر حضور در بازارهای خارجی را برای تولید کنندگان ایرانی تثبیت می‌کرد. منتهی این امر نیاز به ثبات و حمایت دارد. بازهم می‌گویم، برای صادرات باید پشتوانه ساخت. بدون سوبسیدهای صادراتی و ارائه خدمات حمایتی ـ راهبردی نمی‌توان انتظار داشت که همه تولید کنندگان با تکیه بر مواجی نرخ ارز دل به دریا بزنند و دست بر شانه صادرات بگذارند. ما بدون تعارف در یک دور تسلسل هستیم. نرخ ارز بالا می‌رود. از سیاست مشخصی تبعیت نمی‌کند.
دودش قبل از هرکس (برعکس ادعاهای موجود) به چشم تولید کننده می‌رود (چون او باید تاوان تصمیم‌ سازی‌های غیراستاندارد را بدهد). ثبات اقتصادی وجود ندارد، پس نمی‌توان به تحولات ارزی اطمینان کرد. بازارهای صادراتی شکل نمی‌گیرند و همین‌ گونه همه چیز می‌چرخد، ما دوباره به ابتدای خط برمی‌گردیم و بازهم در این دور تسلسل می‌ایستیم. نتیجه نهایی آن نیز دوری از بازارهای خارجی می‌شود.

بدون بازارهای خارجی و ثباتی که چارچوب‌های اقتصادی را بسازند، افزایش نرخ ارز اتفاقاً به یک ویرانگر برای تولید کننده تبدیل می‌شود، چون دارایی‌های صنعتگران را بر باد می‌دهد، مسیر سرمایه‌گذاری را مسدود می‌کند و قدرت خرید مردم را نیز کاهش می‌دهد. پس تا اطلاع ثانوی که تغییرات نرخ ارز از سیاست‌های استاندارد تبعیت کنند، صادرات به حمایت‌های راهبردی تکیه بدهد و ثبات نیز سرلوحه عمل در اقتصاد ایران باشد، لطفاً از ارتباط بهینه میان نرخ ارز و صادرات سخن نگوییم. برای درک این ماجرا و عمق معضلی که در آن نهفته است، می‌توان سرگذشت و سرنوشت صادر کنندگان پوشاک در تغییر و تحولات ارزی دهه ۷۰ را یک بار دیگر دوره کرد.

• رئیس انجمن صنایع پوشاک ایران
 •• روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4944، 5 مرداد 1399

تاريخ: 1399/05/05  | ساعت: ١٠:٠١ | شناسه: ١١١٣٦ | تعداد نمايش: 77


خروج




آمار بازدید

  • بازديدکنندگان آنلاين : 6

  • بازديد کنندگان اين صفحه : 384814

  • بازديدکنندگان امروز : 258

  • کل بازديدکنندگان : 9512445


shoaresal1399-pr.jpg

تماس با ما

آدرس: تهران، خیابان ولی عصر، بالاتر از میدان ونک، خیابان عطار، خیابان نیروی انتظامی، پلاک 10

پست الكترونيك: info@isipo.ir

کد پستی: 1994768351

تلفن: 88770854-021

فکس: 88774035-021

SME نیوز

تمامی حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به سازمان صنايع كوچك و شهرك‌هاي صنعتي ايران می‌باشد